Tête-à-tête με την Κάτια Μολφέση

“Η μουσική για μένα είναι η όμορφη οργάνωση του χάους”.

Απόφθεγμα ζωής για την Κάτια Μολφέση, απόφοιτη του ’95 η οποία είναι αρχιμουσικός με διεθνή καριέρα και πλέον Διευθύντρια του Ωδείου Πειραιώς του Πειραϊκού Συνδέσμου και την οποία φιλοξενούμε σε ακόμα ένα Tête-à-tête για να μας μιλήσει για τη σχέση με τη μουσική, την πορεία της και τις έντονες στιγμές σε αυτήν αλλά απευθυνόμενη και στους συναπόφοιτους-ες που έχουν παιδιά, αναφέρεται στη χρησιμότητα της μουσικής από την παιδική ηλικία.

– Ας ξεκινήσουμε από το Σχολείο. Απόφοιτος του ’95. Θέλω να μου πεις τα βασικά στοιχεία που χαρακτήριζαν το Σχολείο μας εκείνη την περίοδο.

Η παρουσία των Frères ήταν χαρακτηριστική. Διακριτικοί αλλά και με ειλικρινές ενδιαφέρον για τον κάθε μαθητή. Ιδιαιτέρως θυμάμαι τον Frère  Polycarpe με τα γυαλιά του, το χαμόγελό του, την ήρεμη και καθησυχαστική αύρα του καθώς και τον ήρεμο χαρακτήρα του. Είχαμε μεγάλο σεβασμό για τους Frères.

Το άλλο που θυμάμαι χαρακτηριστικά είναι όταν πήγα Α’ Γυμνασίου, την πρώτη μέρα, ο Λυκειάρχης που τότε μάλλον ήταν ο κ. Αναγνώστου, καλωσόριζε τις κοπέλες στην Α’ Λυκείου, καθώς μόλις λίγα χρόνια πριν το σχολείο γινόταν μεικτό.

– Το Saint-Paul πως προέκυψε ως επιλογή;

Ήταν η επιλογή των γονιών μου. Ήθελαν ένα περιβάλλον για εμένα στο οποίο θα μπορούσαν να είναι σίγουροι ότι το παιδί τους δέχεται θετικά ερεθίσματα. Ένα περιβάλλον που θα μπορούσαν να είναι σίγουροι ότι η δομή θα ήταν πιο συγκροτημένη σε σχέση με τα δημόσια σχολεία, το περιβάλλον θα ήταν πιο ελεγχόμενο και βέβαια έπαιξε ρόλο ότι επρόκειτο για ένα γαλλόφωνο περιβάλλον.

– Υπήρξε κάποιο μάθημα που να είχες ιδιαίτερη κλίση; Εκτός της μουσικής.

Τα φιλολογικά μαθήματα. Επειδή ακριβώς η γλώσσα μας εμπεριέχει μια μουσική, αν μη τι άλλο στα δικά μου αυτιά, είχα κλίση στα ελληνικά (αρχαία και νέα).

– Και το ενδιαφέρον για τη μουσική πως προκύπτει; Για να μαθαίνουμε κι εμείς οι νεότεροι, υπήρχε τότε κάποια οργανωμένη μπάντα από πλευράς σχολείου;

Δεν πήρα τα μουσικά ερεθίσματα από το Saint-Paul. Μεγάλωσα σε μουσική οικογένεια και από τις δύο μεριές. Και οι δύο γονείς μου ήταν ερασιτέχνες μουσικοί. Ο μπαμπάς μου μελετούσε πιάνο όταν εγώ ήμουν βρέφος, έχοντάς με στα γόνατά του. Η θεία μου, η αδερφή της μαμάς μου, ήταν σολίστ του πιάνου και είχα τα ερεθίσματα από πολύ νωρίς. Από την παιδική μου ηλικία ήμουν στη χορωδία του Αγ. Ευθυμίου στο Κερατσίνι και μου άρεσε πάρα πολύ και το τραγούδι.

Στο Σχολείο δε θυμάμαι κάτι οργανωμένο πέρα από τις σχολικές εορτές.

– Το σχολείο τελειώνει. Υπάρχει συνέχεια των σπουδών στη μουσική ή αμέσως έρχεται το κάλεσμα του εξωτερικού και το Kingston University του Λονδίνου;

Υπήρξε μια τετραετία ανάμεσα που δεν την αναφέρω καθώς δε σχετίζεται με τη μουσική. Ο πατέρας μου ήθελε να έχω ένα plan b. Οπότε υπήρξε μια τετραετία που σπούδασα επιστήμη υπολογιστών στο La Verne (Athens Campus) των ΗΠΑ. Εκεί εξοικειώθηκα με την αμερικανική κουλτούρα και εκπαίδευση. Με βοήθησε πολύ στον τρόπο σκέψης. Αμέσως μετά από αυτό ήρθε το Kingston University. Εκείνη την εποχή το όνειρό μου ήταν να γράφω μουσική για κινηματογράφο. Είχα εντυπωσιαστεί από την επίδραση που έχει η μουσική στις ταινίες στον κινηματογράφο. Στην πορεία ωστόσο διαπίστωσα ότι οι κλασσικοί συνθέτες έχουν ακόμα μεγαλύτερη επίδραση και με σημείο καμπής για εμένα μια μέρα που πήγα στο Kingston και βρέθηκα να παρακολουθώ ένα σεμινάριο διεύθυνσης ορχήστρας. Είπα τότε, κάποια στιγμή θα το κάνω αυτό. Τέλειωσα τον κύκλο των σπουδών μου, τέλειωσα και τις σπουδές μου στο πιάνο και αρκετά αργότερα αποφάσισα να ασχοληθώ με τη διεύθυνση ορχήστρας.

– Να σταθούμε λίγο στο τελευταίο και να μας πεις τις εμπειρίες σου όσον αφορά τη φοίτηση σε ένα ίδρυμα του εξωτερικού (από πλευράς οργάνωσης, διδασκαλίας, κοινωνικοποίησης, εμπειριών).

Ο σχεδιασμός εκεί είναι ακριβής για όλο το έτος. Ο σπουδαστής γνωρίζει τα πάντα από την αρχή, πότε πρέπει να παραδώσει τις εργασίες του μέσα στο έτος κλπ. Έχει λάβει το αναλυτικό syllabus. Στα λένε όλα στην αρχή του έτους και έκτοτε δε θα σε ενοχλήσει κανείς για καμία προθεσμία για τίποτα. Θεωρούνται γνωστά για σένα πλέον. Για κάποιον που προέρχεται από μια χώρα όπως η Ελλάδα, πρέπει να αποκτήσει μια κάποια εξοικείωση. Οι δομές επίσης είναι πολύ ελεγχόμενες, έχεις κάρτα για να μπεις στις δομές, το περιβάλλον είναι πεντακάθαρο, υπάρχουν λέσχες μουσικές, θεατρικές κλπ.

– Η φοίτηση με υποτροφία στην τάξη διεύθυνσης ορχήστρας του αρχιμουσικού Λουκά Καρυτινού στο Ωδείο Αθηνών προκύπτει αμέσως μετά;

Όχι. Υπήρξε μια περίοδος όπως ανέφερα που το επεξεργαζόμουν υποσυνείδητα. Πήγα στην αρχή διστακτικά για να δω τι είναι. Στο Β’ Έτος, πήρα την υποτροφία. Είχα την τύχη να έχω για δάσκαλο το Λουκά Καρυτινό, η αξία του είναι εγνωσμένη σε παγκόσμιο επίπεδο.

– Έχεις διευθύνει ορχήστρες και μουσικά σύνολα σε πολυάριθμα ελληνικά φεστιβάλ. Μπορείς να μας αναφέρεις μερικά, ενδεικτικά για τον κόσμο που δε γνωρίζει;

Στο φεστιβάλ στην Αίγινα που διοργανώνει η Ντόρα Μπακοπούλου, στη Σύρο στο θέατρο Απόλλων αλλά και πέρα από τα φεστιβάλ έχω διευθύνει σχεδόν όλες τις εμβληματικές ορχήστρες όπως Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης, Συμφωνική Ορχήστρα Δήμου Αθηναίων, Συμφωνική Ορχήστρα Ραδιοφωνίας. Στο εξωτερικό, έχω διευθύνει στην Ουγγαρία τη MAV Συμφωνική Ορχήστρα, στην Τσεχία τη Φιλαρμονική της Βόρειας Τσεχίας, τη Συμφωνική Ορχήστρα του Κάρλοβι Βάρι και στη Βουλγαρία έχω διευθύνει την Κρατική Όπερα Στάρα Ζαγόρα.

– Θέλεις να μας πεις και ποια εμπειρία από αυτές θα ξεχώριζες ως την πιο μοναδική;

Η πρόσκληση που είχα από το Κέντρο Εκπαίδευσης και Αποκατάστασης Τυφλών να περάσω μια βδομάδα μαζί τους. Μου ζήτησαν να ετοιμάσουμε και να παρουσιάσουμε ένα πρόγραμμα με τη συμμετοχή τυφλών και ατόμων με προβλήματα όρασης. Πολύ συγκλονιστική και συγκινητική εμπειρία. Όλο αυτό με έβγαλε από τη ζώνη της άνεσής μου. Έπρεπε ως καλλιτέχνης να βρω ένα διαφορετικό τρόπο για να παράξω αποτέλεσμα. Γνώρισα όμως και μπήκα σε έναν άλλο κόσμο. Ήταν ένα μεγάλο δώρο καθώς γνώρισα ανθρώπους γεμάτους ζωντάνια και αστείρευτη ενέργεια οι οποίοι μου έδωσαν ένα μάθημα ζωής.

Όλο αυτό έγινε στα πλαίσια του Erasmus+, μεταξύ 9 ευρωπαϊκών χωρών και έλαβε χώρα το 2018.

– Θα ήθελες να μας πεις σε τι φάση βρίσκεσαι αυτήν την περίοδο;

Εδώ και σχεδόν δύο χρόνια είμαι η Διευθύντρια του Ωδείου Πειραιώς του Πειραϊκού Συνδέσμου. Προτεραιότητά μου είναι το Ωδείο να είναι διαθέσιμο για ένα ευρύ φάσμα σπουδαστών είτε αν κάποιος θέλει να γίνει επαγγελματίας μουσικός είτε γιατί θέλει να εξερευνήσει τις εκφραστικές του ικανότητες ή γιατί θέλει να ασχοληθεί με τη μουσική ως χόμπι.

Είναι μια προσπάθεια διεύρυνσης του μουσικού προγράμματος του Ωδείου.

– Μιας και τη συνέντευξη θα τη διαβάσουν και συμμαθητές-τριές σου και γενικότερα απόφοιτοι και μιας και αρκετοί από αυτούς είναι γονείς, θα ήθελα να τους αναφέρεις για ποιο λόγο να ωθήσουν τα παιδιά τους να ασχοληθούν με τη μουσική και από ποια ηλικία είναι καλύτερα αυτό να γίνεται.

Όσον αφορά τον παιδαγωγικό τομέα, η μουσική και η πρακτική εξάσκηση πάνω σε ένα μουσικό όργανό, ιδίως στις μικρές ηλικίες, είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο που έχουμε στα χέρια μας και το οποίο δυστυχώς δε χρησιμοποιούμε αρκετά έτσι ώστε να «αναγκάσουμε» τον παιδικό εγκέφαλο να αναπτύξει ισχυρούς νευρώνες. Έτσι βοηθάμε ιδιαίτερα τα παιδιά να αντιληφθούν πιο εύκολα τα μαθηματικά και τα υπόλοιπα μαθήματά τους, να αρθρώσουν πιο σωστό λόγο, να κοινωνικοποιηθούν πιο ομαλά καθώς και να ισορροπήσουν συναισθηματικά. Δεν είναι τυχαίο πως οι μαθητές των μουσικών σχολείων δείχνουν να έχουν μια ανεπτυγμένη συναισθηματική ωρίμανση και ένα χαμηλό ποσοστό βίαιης συμπεριφοράς. Όσο μικρότερο το παιδί τόσο το καλύτερο. Βέβαια στα μικρά παιδιά είναι διαφορετική η προσέγγιση. Αν θέλει κάποιος, ωστόσο, ξεκινάμε από τη βρεφική ηλικία. Στα βρέφη ενδείκνυται η μουσικοκινητική αγωγή όντας μαζί με τη μαμά στην τάξη. Γύρω στα 6 με 7 χρόνια, είναι μια πάρα πολύ καλή ηλικία να ξεκινήσει το παιδί ένα μουσικό όργανο.

– Καθώς αναφέρθηκα σε συμμαθητές-τριες, έχεις κρατήσει καθόλου επαφή;

Δυστυχώς όχι όσο θα ήθελα.

– Ένα μήνυμα που θα ήθελες να δώσεις στους συναπόφοιτους/ες που θα διαβάσουν τη συνέντευξή σου.

Εύχομαι με όλη μου την καρδιά όλοι οι συναπόφοιτοί μου να έχουν φτιάξει τη ζωή τους έτσι όπως τη θέλουν και να ζουν με αγάπη και αρμονία.